Trong xã hội hiện đại, xu hướng chung sống của các cặp đôi trước khi chính thức về chung một nhà ngày càng phổ biến, được nhiều người xem là bước đệm để thấu hiểu và gắn kết. Tuy nhiên, liệu “thời gian thử nghiệm” này có thực sự là “liều thuốc” phòng ngừa ly hôn hiệu quả, hay lại tiềm ẩn những rủi ro khó lường? Kiến Tạo Hạnh Phúc sẽ cùng bạn khám phá những góc nhìn trái chiều về vấn đề này, từ đó vén màn bí ẩn đằng sau mối liên hệ tưởng chừng đơn giản giữa sống thử và sự bền vững của hôn nhân.

Trong bối cảnh tỷ lệ các cặp đôi sống thử trước hôn nhân ngày càng gia tăng, các nhà nghiên cứu đã đi sâu phân tích những ưu điểm và nhược điểm tiềm ẩn, cũng như tác động của việc này đối với sự ổn định lâu dài của hôn nhân. Mặc dù không phải tất cả các cặp đôi sống thử đều có ý định kết hôn, nhưng nhiều người trong số họ xem đây là một giai đoạn “thử nghiệm” quan trọng trước khi bước vào cuộc sống hôn nhân chính thức. Những mối quan hệ nào vượt qua giai đoạn này có thể tiến tới hôn nhân, trong khi những mối quan hệ không phù hợp sẽ kết thúc bằng việc chia tay, giúp tránh được khả năng ly hôn sau này. Từ đó, có thể suy luận rằng việc sống thử có tiềm năng giảm thiểu rủi ro ly hôn.

Các Nghiên Cứu Ban Đầu: Mối Liên Hệ Giữa Sống Thử và Tỷ Lệ Ly Hôn

Trái ngược với quan niệm phổ biến rằng sống thử giúp các cặp đôi hiểu nhau hơn trước hôn nhân, những bằng chứng ban đầu từ thập niên 1980 lại cho thấy một bức tranh khác biệt. Các nghiên cứu thời điểm đó (Bennett, Blanc, & Bloom, 1988) đã chỉ ra mối liên hệ đáng lo ngại giữa việc sống thử trước hôn nhân và sự gia tăng nguy cơ ly hôn. Phát hiện này lặp đi lặp lại qua nhiều nghiên cứu, biến việc sống thử trở thành một chủ đề gây tranh cãi và khó lý giải trong lĩnh vực quan hệ gia đình.

Động Lực Đằng Sau Quyết Định Sống Thử

Để hiểu rõ hơn về hiện tượng này, cần xem xét các lý do đa dạng khiến các cặp đôi chưa kết hôn quyết định chung sống. Theo một khảo sát (Rhoades, Stanley, & Markman, 2009a), lý do phổ biến nhất, chiếm tới 61,2% trường hợp, là mong muốn dành nhiều thời gian hơn cho người mình yêu. Bên cạnh đó, các yếu tố khác cũng đóng vai trò quan trọng, bao gồm lợi ích về tài chính (18,5%), mong muốn “thử nghiệm” mối quan hệ (14,3%), hoặc đơn giản là không tin vào thể chế hôn nhân (6%). Một số cá nhân khác có thể có quan điểm khác biệt về ý nghĩa của hạnh phúc cá nhân.

Việc sống chung có thể xuất phát từ mong muốn có một cuộc sống tiện lợi hơn (ví dụ: chia sẻ chi phí sinh hoạt, chỗ ở) hoặc nhằm mục đích kiểm tra sự tương thích của mối quan hệ, giảm bớt sự lo lắng về những rủi ro tiềm ẩn trong hôn nhân. Tuy nhiên, nghiên cứu chỉ ra rằng, trong trường hợp đầu tiên (mong muốn tiện lợi), cả nam và nữ giới đều có xu hướng trải nghiệm nhiều tương tác tiêu cực hơn, mức độ xung đột tâm lý cao hơn, đồng thời cảm thấy kém tự tin, khó điều chỉnh và ít cam kết hơn trong mối quan hệ (Rhoades et al., 2009a). Điều này cho thấy sự khác biệt trong động lực sống thử có thể là yếu tố then chốt giải thích mối liên hệ giữa việc sống thử và kết quả của mối quan hệ sau này.

Hiệu ứng Quán tính: Khi Lối Thoát Trở Nên Khó Khăn HơnMột trong những lý do chính khiến việc sống thử trở thành yếu tố dự báo hôn nhân là do “hiệu ứng quán tính” (Stanley, Rhoades, & Markman, 2006). Khi các cặp đôi quyết định chung sống, một động lực vô hình sẽ thúc đẩy họ tiến tới hôn nhân, và việc chia tay trở nên khó khăn hơn do sự đầu tư về thời gian, tình cảm và tài chính đã được thiết lập. Hiệu ứng này có thể dẫn đến việc một số cặp đôi kết hôn không phải vì họ thực sự phù hợp, mà vì họ cảm thấy “mắc kẹt” trong mối quan hệ. Điều này có thể giải thích tại sao những người đàn ông đã sống thử trước hôn nhân có xu hướng kém tận tâm hơn với vợ so với những người chưa từng sống thử (Stanley, Whitton, & Markman, 2004).Hiệu ứng quán tính đặc biệt rõ rệt ở những cặp đôi chưa đính hôn trước khi chung sống. Họ thường thể hiện mức độ hài lòng, cam kết và sự tự tin thấp hơn trong mối quan hệ so với những người đã đính hôn trước khi sống chung (Rhoades et al., 2009b). Điều đáng chú ý là cả hai nhóm sống thử (đã đính hôn và chưa đính hôn) đều có xu hướng báo cáo mức độ cam kết thấp hơn, sự tự tin giảm sút và giao tiếp tiêu cực nhiều hơn so với các cặp đôi sống chung sau khi đã kết hôn.

Phân Loại Các Hình Thức Sống Thử

Nghiên cứu của Willoughby và cộng sự (2012) đã đi sâu vào phân tích sự khác biệt giữa các cặp đôi sống thử, dựa trên hai tiêu chí chính: tình trạng đính hôn và mức độ đồng thuận về kế hoạch hôn nhân trong tương lai.

Kết quả phân loại các cặp đôi sống thử như sau:

Việc các cặp đôi đã đính hôn có kế hoạch kết hôn nhanh chóng hay chậm rãi có thể dự đoán mức độ hài lòng trong mối quan hệ. Những cặp đôi kém hạnh phúc và hài lòng nhất thường rơi vào nhóm sống thử, đã đính hôn nhưng không đồng thuận về kế hoạch, và nhóm sống thử chưa đính hôn nhưng cũng không đồng thuận về kế hoạch.

Nhóm sống thử chưa đính hôn và không có kế hoạch kết hôn thường thể hiện sự nghi ngờ cao nhất về sự ổn định của mối quan hệ. Đặc biệt, các nhóm “không phù hợp” (dù đã đính hôn hay chưa) dường như đối mặt với nhiều vấn đề trong mối quan hệ nhất. Thêm vào đó, những người sống thử chưa đính hôn và không gắn kết, cũng như những người sống thử chưa đính hôn và không có ý định kết hôn, thường có xu hướng giao tiếp tiêu cực hơn. Ngược lại, các cặp đôi đã đính hôn và có kế hoạch kết hôn nhanh chóng hoặc chậm rãi lại báo cáo ít xung đột hơn và có mức độ hài lòng cao hơn (Willoughby et al., 2012), điều này không quá ngạc nhiên.

Quan Niệm Mới Về Sống Thử Trước Hôn Nhân

Các nghiên cứu gần đây (Bagley et al., 2019) cho thấy thế hệ trẻ ngày nay có thể có những nhìn nhận khác biệt về ý nghĩa của việc sống thử. Họ có xu hướng tin rằng sống thử trước hôn nhân có khả năng bảo vệ mối quan hệ khỏi những rạn nứt và thậm chí là ly hôn sau này, xem đây như một hình thức “thử nghiệm” thông minh. Niềm tin này có thể phản ánh sự thay đổi trong quan niệm xã hội về quá trình chuyển đổi từ độc thân sang hôn nhân.

Mặc dù các chuẩn mực và nhận thức xã hội đã thay đổi, bằng chứng thống kê từ các nghiên cứu vẫn cho thấy sống thử có thể là một yếu tố nguy cơ dẫn đến ly hôn (Rosenfeld & Roesler, 2019). Điều này không khẳng định rằng mọi cặp đôi sống thử đều sẽ ly hôn, cũng như việc không sống thử không đảm bảo hôn nhân sẽ bền vững. Tuy nhiên, khi xem xét dữ liệu trên quy mô lớn, có một xu hướng rõ ràng giữa việc sống chung trước hôn nhân và tỷ lệ ly hôn sau đó. Cụ thể, trong các nghiên cứu của Rosenfeld & Roesler, phụ nữ đã sống thử có tỷ lệ ly hôn cao hơn 1,31 lần so với những người không sống thử.

Kết Luận

Việc sống thử trước hôn nhân có thể mang lại một số lợi ích nhất định trong ngắn hạn, đặc biệt đối với những cặp đôi có nguy cơ ly hôn thấp trong giai đoạn đầu của hôn nhân. Tuy nhiên, nhìn chung, các nghiên cứu vẫn chỉ ra rằng nó có thể làm tăng nguy cơ ly hôn về lâu dài.

Nguồn: Are Couples That Live Together Before Marriage More Likely to Divorce? – PsychologyToday

Xem thêm: Vợ/chồng vô tâm: Bí quyết hàn gắn tình yêu từ những chia sẻ chân thực nhất

Tìm hiểu thêm: Bao bọc con: Tình yêu hay xiềng xích kìm hãm sự tự lập?

Khám phá: Vòng Lặp Chấp Nhận: Giải Mã Hành Trình Cảm Xúc Khi Đối Mặt Thử Thách

Liệu những phân tích trên có đủ để đưa ra kết luận cuối cùng? Hãy cùng khám phá thêm những góc nhìn sâu sắc và các nghiên cứu tiếp theo trong chuyên mục Blog.